

BEDEN DİLİ

Angelina Jolie’nin FBI ajanı
olarak başrolunü oynadığı “Hayatım Benim” filminde, cinayetten dolayı gözaltına
alınan şüphelinin ifadesine müracaat edilmektedir. Kasabalı polisleri
küçümseyerek suçlunun ifadesi için hücreye giren FBI ajanı Angelina Jolie,
çantasından dosyayı çıkarmak isterken; olay mahallinde bulunan suç aletini yere
düşürür. ( yanlışlıkla düşürdüm havası vermeye çalışır). Şüpheli suç aletini
görünce yerinden fırlayarak panik halinde “Ne yapmaya çalışıyorsunuz, beni
itirafa mı zorluyorsunuz” diye bağırmaya başlar.
FBI ajanı, Hücreden çıktığında
şüphelinin masum olduğunu, gerçek suçlu birisinin, suç aletini görünce hiç tepki
göstermeyeceğini, bunu vücut dilinden anladığını ifade eder. Şüpheli serbest
bırakılır. Filmin sonunda şüphelinin azılı katil olduğu meydana çıkar.
Şüphelinin vücut dilini bilmesi serbest kalmasına yol açtı.
Peki günümüzde insanların, vücut
dilini bilmesi ve vücut dilinden neleri ifade ettiğini anlaması nasıl bir fayda
sağlayacaktır.?
Vücut dili nasıl ortaya çıktı. Yüzyılın başında hepimiz yeni bir bilim dalına tanık olduk. Bu bilim sözel olmayan iletişim biçimleriyle ilgilendi. Sözel olmayan iletişim biçimleriyle uğraşan bilim adamları insanların hareket ve işaretlerini seyrederek yorumlamaya başlandı. Aslinda her insan, beden dilini kullanır.

Albert Mehrabian,bir mesajın
toplam etkisinin yaklaşık % 7 sinin sözel , %38’ nin sesli, % 55 nin de sözel
olmayan öğelerden oluştuğunu ortaya koymuştir.
Günümüzde beden dilini doğru
kullanamayan insanlar için beden dili bir iletişim kara kutusu ve ancak o kara
kutuyu bulup çözebilen insanlar iletişim bilgisine layıkıyla ulaşabiliyor. Çünkü
saçlarımızdan ayak parmaklarımıza kadar mesajlarla doluyuzdur.
Ana dilimizden başka bir dil
öğrenmek için, zaman ve enerji harcarız. Temel dilimiz olan bedenimizin dili
öğrenmek için neden zaman ayırmadığımızı anlamak güçtür. Hiçkimse beden dilinin
ifadelerinden kaçamayacağı veya bunu bastıramayacağı için, bu dili öğrenmeye
çalışmak çok yararlıdır.
Sigmund Freud, bir keresinde bir
hastasının sözleriyle evliliğinin ne kadar mutlu olduğunu anlatırken fark
etmeden alyansını parmağından çıkarıp geri taktığını fark etmişti. Bu bilinçdışı
hareketin anlamının farkında olan Freud hastanın evliliğiyle ilgili sorunları
ortaya çıkmaya başladığında hiç şaşırmamıştı.

İnsan diliyle çok kolay,
bedeniyle ise çok zor yalan söyler. Yalanı beden dilinde de saklamayı herkes
yapamaz.Ağızdan çıkanın yalan olduğunu anlamak için beden dilini iyi okumak
gerekiyor. Bir insanın gözünün içine baka baka yalan söylemek zordur. Bunu
herkes yapamaz. Yalan söyleyen birinin belirli bir süre sonra göz temasından
kaçtığı, ses tonunda hissedilir ölçüde değişimlerin ortaya çıktığı görülecektir.
Başkalarının hareketlerini
incelemek ve okumak için olduğu kadar kendi hareketlerinizin de bilinçli bir
şekilde farkına varmak için günde en az onbeş dakika ayırın. Bu tür okumalar
yapmak için en iyi yerler insanların bir araya gelip etkileşime girdikleri
sosyal etkinlikler, iş toplantıları, partiler, havaalanları mükemmel yerlerdir.
Kendinizi, bir havaalanında
hayal edin ve çevrenizdeki insanların diyaloglarına odaklanın. Burada nelere
neler yaptıklarını gözlemleyin.Burada diyaloglarda nelere dikkat edilmeli
birlikte gözlemleyelim.
1. VÜCUDUN KONUMU
Çevremizdeki bütün insanların
bir kişisel alanları vardır. Çoğu hayvanın vücudunun etrafında kendi kişisel
alanları olarak sahip çıktıkları belli bir boşluk vardır. Bu boşluğun büyüklüğü
temelde hayvanın yetiştiği alanın ne kadar sıkışık olduğuyla ilişkilidir.
Afrika´nın uzak bölgelerinde yetişen bir aslanın bölgesindeki boşluk, o
bölgedeki aslan popülasyonunun yoğunluğuna bağlı olarak elli kilometre veya
üzerinde bir çapa sahip olabilir. Hepimizin böyle kişisel alanları vardır.
1-
Mahrem Bölge :Kişiler bu
bölgeyi kendi mallarıymış gibi benimsedikleri için tüm bölgeler arasında en
önemli olanı "mahrem bölge"dir. Sadece kişiye duygusal olarak yakın olanların bu
bölgeye girmesine izin verilir. 45 cm’ye kadar olan alandır. Buraya yaklaşılması
insanları çok rahatsız eder.
2-
Kişisel Bölge: Bu bölge
kokteyllerde, ofis partilerinde, sosyal etkinliklerde ve arkadaº toplantılarında
başkalarıyla aramızdaki mesafedir.30 - 75 cm arasıdır. Çok samimi olmadıkça
kullanılmaz.

3-
Sosyal Bölge
:
Yabancılarla, örneğin evimizde tamirat yapan tesisatçı veya doğramacı,
postacı, bakkal, işyerindeki yeni eleman ve çok iyi tanımadığımız kimselerle
aramızdaki mesafedir .120 - 210 cm arasıdır. Araya masa vb. engel konur.
4-
Ortak Bölge :
Kalabalık bir gruba hitap ettiğimizde paylaştığımız mesafe ortak
bölgedir. Üç metre ve daha fazladır. Kütüphanede boş yer denemesi.
Bu alanlar beden dili konusunda
önemi şöyle karşımızı çıkar. Örneğin bir yabancının mahrem bölgemize girmesi
vücudumuzda fizyolojik değişikliklere neden olur. Kalp kanı daha hızlı pompalar,
adrenalin salgısı yoğunlaşır ve olası bir ´kaç veya saldır´ durumuna hazırlık
yapılırken beyin ve kaslara daha fazla kan gider.Bu ise kişinin konuya, sohbete
odaklanamamasına yol açar, huzursuz bir hale bürünürüz.
Vücudun konumunun yanı sıra
vücut hareketleri dış dünyaya mesajlar verir. Bu mesajlar nelerdir.Bizler ve
insanların dış dünyaya nasıl mesajlar verdiklerini nasıl anlarız ?
2-VÜCUT HAREKETLERİ
AVUÇ GÖSTERME HAREKETİ
Açık avuç gerçek, dürüstlük,
sadakat ve teslimiyetle bağdaştırılmıştır. İnsanlar iki temel avuç konumunu
kullanırlar. Birincisinde avuç yukarı dönüktür ve yiyecek veya para dilenen
dilencinin tipik hareketidir. Bu hareket içtenlik, samimiyet
göstergesidir.İkinci harekette ise avuç sanki bir şeyi tutuyor veya
kısıtlıyormuşçasına aşağıya dönüktür. Avuç aşağı doğru çevrildiğinde anında daha
otoriter olursunuz. Nasıl bir köpek teslimiyet veya yenilgiyi belirtmek için
boynunu gösterirse insan denen hayvan da aynı tavır veya duyguyu belirtmek için
avuçlarını kullanır. Avuç yumruk şeklinde kapalıdır ve ileriye uzatılan parmak
konuşanın dinleyicisini figüratif olarak dövdüğü sembolik bir copa dönüşür.
AĞZI KAPAMA

Ağız koruyucu bir çocuğununki
kadar kolay anlaşılır olan çok az yetişkin hareketinden biridir.Beyin
bilinçaltından söylenen yalan dolu sözleri bastırmaya çalışırken el ağzı örter
ve başparmak da yanağa bastırılır.
BOYUN-KAFA KAŞIMA
Bu durumda yazı yazarken
kullanılan elin işaret parmağı kulak memesinin altını veya boynun yan tarafını
kaşır. Bu hareket bir tür şüphe veya emin olmama işaretidir.Birisi başkalarının
görüş veya davranışlarını onaylamadığı ama kendi görüşünü bildirmekten de
çekindiğinde yaptığı sözel olmayan hareketler açığa vurulmayan bir görüşten
kaynaklanan hareketler olup bunlara yerine koyma hareketleri denir.
Kıyafetlerinin üzerinden hayali toz, parçaları toplamak da bu hareketlerden
biridir.
BAŞ HAREKETLERİ
Kafa bir yana doğru
eğildiğinde;bu kişinin anlatılan konu ile ilgilenmeye başladığı anlamına gelir.
Hayvanlar kadar insanların da bir şeyle ilgilenmeye başladıklarında başlarını
yana eğdiklerini ilk fark edenlerden biri Charles Darwin´di.

Baş aşağıya eğikken tavrın
olumsuz hatta yargılayıcı olduğunu gösterir. Eleştirel değerlendirme hareket
gruplarında genellikle baş aşağıya eğiktir ve karşınızdakinin başını
kaldırmasını veya yana eğmesini sağlayamazsanız bir iletişim sorunuyla karşı
karşıya kalabilirsiniz.
Her İki El de Başın Arkasında
duruş, bu hareket muhasebeci, avukat, satış müdürü, banka müdürü gibi
mesleklerden olan veya kendilerine güvenli veya bir konuda kendilerini baskın ya
da üstün hisseden kişilere özgü bir harekettir.
CİNSEL İLGİ
Kemer veya ceplere sokulmuş
başparmaklar cinsel olarak saldırgan bir tavrı göstermek için kullanılan
harekettir. Televizyondaki Western´lerde halka en sevdikleri silahşorun
erkekliğini göstermek için kullanılan en yaygın hareketlerden biridir.
Kollar hazır olma konumuna geçer
ve eller de jenital bölgeyi vurgulayarak ana gösterge görevini yapar. Erkekler
bu hareketi bölgelerini belirlemek veya diğer erkeklere korkmadıklarını
göstermek için kullanırlar.
GÖZBEBEKLERİ VE BAKIŞLAR
Belli ışık durumlarında, kişinin
ruh hali ve tavrı olumludan olumsuza veya olumsuzdan olumluya geçerken
gözbebekleri küçülür veya büyür. Bakışların da kendi içinde çeşitleri vardır.
İş Bakışı, iş tartışmaları
yaparken karşınızdakinin alnında bir üçgen olduğunu hayal edin. Bakışlarınızı bu
bölgeye yönelterek ciddi bir ortam yaratırsınız ve karşınızdaki sizin iş yapmak
konusunda ciddi olduğunuzu anlar.
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Yan Bakış ise ilgi veya
saldırganlık iletmekte kullanılır. Hafif kalkmış kaşlar ve bir gülümsemeyle
birlikteyse ilgi anlamına gelip flört işareti olarak yaygın şekilde kullanılır.
Aşağıya dönük kaşlar, çatık alın veya aşağıya dönük ağız köşeleriyle birlikte
şüpheli, saldırgan veya eleştirel bir tavır anlamına gelir.
Mahrem Bakış dediğimiz bakışta
gözler karşındakinin gözlere ve çenenin altından kişinin vücudunun diğer
bölgelerine doğrudur. Yakın karşılaşmalarda gözler ve göğüs ya da memeler
arasındaki üçgen, daha uzak karşılaşmalarda ise gözlerle apış arası arasındaki
üçgendir.
Gözle Dışarıda
Bırakma,Karşılaştığımız en sinir bozucu insanlardan bazıları konuşurken gözle
dışarıda bırakma hareketini kullananlardır. Bu hareket bilinçsizce yapılır ve o
kişinin sizden sıkılması veya artık ilgilenmemesi ya da kendini sizden üstün
görmesi nedeniyle sizi görmemeye çalışmasından oluşur.
ERKEK FLÖRT HAREKETLERİ

Çoğu havyan türleri gibi
insanların da erkeği dişi yaklaşırken hazırlık hareketleri yapar. Elini boğazına
götürerek kravatını düzeltir. Kravatı yoksa yakasını düzeltir veya omuzlarından
hayali tozları silkeler ve kol düğmelerini, gömleğini, ceketini ve diğer
giysilerini düzeltir. Ayrıca saçını da düzeltebilir.
Dişiye karşı yapabileceği en
saldırgan cinsel gösteri jenital bölgeyi vurgulayan saldırgan başparmaklar
kemerde hareketidir. Ayrıca vücudunu kadına çevirerek ayağını ona doğru
uzatabilir. Mahrem bakışı kullanır ve bakışlarını normalden bir an daha uzun
tutar. Gerçekten ilgileniyorsa gözbebekleri büyür.
DİŞİ FLÖRT HAREKETLERİ

Kadınlar da erkekler gibi saça dokunma, giysileri düzeltine, bir veya iki ellerini birden kalçalarına koyma, ayak ve vücudun erkeğe çevrilmesi daha uzun mahrem bakışlar ve artan göz teması gibi aynı temel hazırlık hareketlerini kullanırlar. Dişi flört hareketleri olarak vücut dilinin nasıl kullanıldığını Sheraton Stone’nin oynadığı “Temel İçgüdü” filminde birçok yönüyle görebilirsiniz.
Bu yönüyle çok iyi hazırlanmış
bir filmdir.
Sadece tek başparmağın kemere
sokulduğu veya bir çanta veya cepten dışarı çıktığı başparmaklar kemerde
hareketini yaparlar.İlgili bir dişi potansiyel erkek eşine bileklerinin iç
tarafındaki düzgün yumuşak teni gösterecektir. Konuşurken avuçlar da erkeğe
gösterilir. Sigara içen kadınlar bu tahrik edici bilek / avuç göstermeyi sigara
içerken çok kolay yaparlar. Bilek gösterme ve saç atma hareketleri dişi bir
görünüme sahip olmak isteyen eşcinsel erkekler tarafından da taklit edilir.
Yan Bakış hareketi ise
önemlidir.Göz kapaklan kısmen düşük olarak kadın erkeğin bakışına erkek fark
edene kadar karşılık verir ardından hemen bakışlarını kaçırır. Bu tahrik edici
bir gözetlenme ve gözetleme hissi uyandırır ve çoğu normal erkeği ateşlendirmek
için yeterlidir.
Ağız Hafif Aralık, Islak
Dudaklarla dişi jenital bölgesini simgelemek amacını güttüğünden dudaklar
yalanarak veya kozmetiklerle ıslak gösterilir. Ruj,Bir kadın cinsel olarak
uyarıldığında dudakları, memeleri ve cinsel organları kanla dolarak daha büyük
ve daha kırmızı olurlar. Ruj da binlerce yıldır kullanılan ve cinsel olarak
uyarılmış dişinin kızarmış cinsel organını taklit etmeyi amaçlayan bir
tekniktir.
Silindir Şeklinde Bir Nesnenin
Ellenmesi,Sigara, şarap kadehinin ayağı, parmak veya herhangi uzun ince bir
nesnenin ellenmesi ne düşünüldüğünün bilinçaltı bir göstergesi olabilir.
GÖZLÜK HAREKETLERİ

Neredeyse insanlar tarafından
kullanılan tüm yapay yardımcılar kullanıcısına pek çok açıklayıcı hareket yapma
fırsatı tanır ve gözlükler de kesinlikle buna istisna değillerdir. En yaygın
hareketlerden biri çerçevenin saplarından birini ağza göturmektir.Gözlükleri
ağza götürmek de bir kararı bekletmek veya geciktirmek için kullanılabilir.
Görüşmeler sırasında bu hareketin genellikle tartışmanın sonunda kişiden karar
vermesi istendiğinde ortaya çıktığı görülmüştür.
SONUÇ
Yukarıda yazılanların yanı sıra
beden diliyle ilgili birçok hareket bulunmaktadır. Beden dilini ifade eden
hareketler, kişilerin karakter özellikleri ile alakalı olarak mesajlar verir.
İnsanların iletişim halinde oldukları günümüzde beden dilini bilmek hem
karşımızdakileri ikna etmek bakımından hem de bizim söylediklerimizin
inandırıcılığı açısından önemlidir. Eğer bu dili iyi bir şekilde uygularsanız,
toplumda dikkat çeken bir kişiliğe kavuşabilirsiniz.
“Vücut dilini bilmek ve uygulamak insanları avantajlı konuma getirir”